Nowe przepisy antylichwiarskie
–
Wiele osób, które skorzystały z pożyczki online, chwilówki gotówkowej, czy szybkiej pożyczki bez BIK, nie ma świadomości, że poniosły ukryte koszty pożyczki, które znacznie przekraczają dopuszczalne limity określone w przepisach prawa. Dotyczy to w szczególności opłat dodatkowych, prowizji, marż, składek ubezpieczeniowych, a także kosztów windykacyjnych i egzekucyjnych. W praktyce oznacza to, że pożyczkobiorca mógł nadpłacić nawet kilka tysięcy złotych, które zgodnie z nowymi przepisami może skutecznie odzyskać, korzystając z sankcji kredytu darmowego SKD.
Nowa ustawa o kredycie konsumenckim
Od 2022 roku rynek kredytów konsumenckich i pożyczek ratalnych w Polsce objęty jest nowymi regulacjami prawnymi. Ustawa antylichwiarska wprowadziła radykalne zmiany w zakresie maksymalnych kosztów pożyczki, limitów oprocentowania, oraz przejrzystych zasad naliczania całkowitego kosztu kredytu i RRSO pożyczki.
Głównym celem tych przepisów jest zakończenie nieuczciwych praktyk firm pożyczkowych i parabanków, które wzbogacały się na niewiedzy klientów, a także stworzenie bezpiecznego i przejrzystego rynku pożyczek. Nowe regulacje chronią konsumentów przed spiralą zadłużenia, umożliwiają dochodzenie zwrotu nadpłat i wprowadzają mechanizmy takie jak sankcja kredytu darmowego SKD, dzięki którym klient może zwrócić tylko pożyczony kapitał bez dodatkowych kosztów i odsetek.
Obecne limity kosztów kredytu konsumenckiego
Nowelizacja ustawy o kredycie konsumenckim, zwana potocznie ustawą antylichwiarską, wprowadziła jednoznaczne i matematycznie określone limity kosztów pożyczek gotówkowych, jakie banki i parabanki mogą nałożyć na klienta. Celem tych regulacji jest ochrona konsumentów przed nadmiernym zadłużeniem oraz zapewnienie przejrzystości rynku pożyczek.
Koszty kredytu konsumenckiego dzielą się na dwie główne kategorie:
- Odsetki
- Koszty pozaodsetkowe (czyli opłaty, prowizje, marże, składki ubezpieczeniowe itp.)
Maksymalne oprocentowanie kredytów konsumenckich
Oprocentowanie nominalne każdej pożyczki gotówkowej, chwilówki online czy pożyczki ratalnej nie może przekroczyć ustawowego limitu określonego w art. 359 § 2¹ Kodeksu cywilnego:
Wzór: 2x (stopa referencyjna Narodowego Banku Polskiego + 3,5%)
stan na lipiec 2025: 2 x (5%+3,5%) = 17%
Oznacza to, że każda umowa pożyczki z oprocentowaniem wyższym niż 17% narusza przepisy prawa i może być podstawą do dochodzenia zwrotu nadpłaconych kosztów pożyczki lub sankcji kredytu darmowego SKD.
Maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu (MPKK)
Na pozaodsetkowe koszty pożyczki chwilówkowej składają się przede wszystkim prowizje, opłaty, marże, ubezpieczenia.
Limit zależny od czasu:
W przypadku pożyczek krótkoterminowych (tj. z okresem spłaty do 31 dni) wzór jest bardzo prosty:
Maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu krótkoterminowego = kwota kredytu × 5%.
Dla kredytów o okresie spłaty dłuższym niż 30 dni, MPKK nie mogą przekroczyć sumy 10% całkowitej kwoty kredytu oraz 10% za każdy rok trwania umowy.
Limit bezwzględny:
Limit bezwzględny: Niezależnie od okresu kredytowania, suma wszystkich pozaodsetkowych kosztów kredytu przez cały okres trwania umowy nie może przekroczyć 45% całkowitej kwoty kredytu.
Znaczenie ustawowych limitów kosztów kredytu
Wielu pożyczkodawców, szczególnie przed wejściem w życie ustawy, stosowało zawyżone i ukryte opłaty przy chwilówkach, wykorzystując niewiedzę klientów. Dzięki nowym regulacjom:
- łatwiej zidentyfikować nieprawidłowości w umowie pożyczki,
- można dochodzić zwrotu nadpłat poniesionych w ramach chwilówki,
- konsument zyskuje silne narzędzie ochrony – np. sankcję kredytu darmowego.
Dzięki tym regulacjom, konsumenci pożyczek online, szybkie chwilówki i pożyczki ratalne są chronieni przed nadmiernymi opłatami i ukrytymi kosztami pożyczek.
Przestępstwo lichwy – nowy art. 304 Kodeksu karnego
Od 2023 r. obowiązuje nowe brzmienie przepisów karnych dotyczących lichwy. Przestępstwo to popełnia ten, kto żąda kosztów pozaodsetkowych co najmniej dwukrotnie przekraczających limity ustawowe pożyczki, lub żąda odsetek co najmniej dwukrotnie przekraczających odsetki maksymalne.
Grozi za to kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
RRSO – rzeczywista roczna stopa oprocentowania pożyczki
RRSO pożyczki pokazuje całkowity koszt pożyczki gotówkowej, chwilówki online lub pożyczki ratalnej jako procent w skali roku. Dzięki ustawie antylichwiarskiej wskaźnik RRSO stał się bardziej miarodajny i przejrzysty dla konsumentów.
Należy jednak pamiętać, że RRSO dla krótkoterminowych pożyczek na 30 dni zawsze będzie wysokie w procentach, nawet jeśli koszty w złotówkach są niskie, ponieważ wzór „annualizuje” koszty pożyczki.
Jak odzyskać nadpłacone koszty i odsetki?
Jeżeli w Twojej umowie pożyczki online, chwilówki gotówkowej lub pożyczki ratalnej przekroczono maksymalne pozaodsetkowe koszty pożyczki (MPKK), masz prawo domagać się zwrotu nadpłaconych kosztów pożyczki, a ponadto, naruszenie przepisów zawartych w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim skutkuje możliwością skorzystania z sankcji kredytu darmowego (SKD), określonej w art. 45 tej samej ustawy. Dzięki temu mechanizmowi, pożyczkobiorca może zwrócić jedynie pożyczony kapitał, bez naliczonych odsetek i kosztów pozaodsetkowych.
Jeśli więc czujesz że kwota do spłaty jest znacznie zawyżona, spłaciłeś pożyczkę i czujesz że oddałeś za dużo lub dostajesz niezasadne wezwania firm windykacyjnych możesz zwrócić się do instytucji pożyczkowej o zwrot nadpłaconych kosztów w formie wniosku/reklamacji. Jest to pierwszy, nieformalny krok w kierunku odzyskania środków.
W praktyce jednak wiele parabanków nie udziela odpowiedzi w ustawowym terminie lub odmawia uznania prawa do zwrotu uiszczonej nadpłaty kosztów chwilówki.
W takich przypadkach niezbędne staje się podjęcie kolejnego kroku – złożenie pozwu o zapłatę przed sądem cywilnym.
Jeśli podejrzewasz, że w Twojej umowie pożyczkowej zawartej z parabankiem przekroczono dopuszczalne koszty pozaodsetkowe, skorzystać możesz z bezpłatnej analizy swojej umowy pożyczkowej w naszej kancelarii przesyłając ją przez formularz lub na adres e-mail.
W przypadku wykrycia podstaw do podjęcia dalszych kroków prawnych, nasi prawnicy zaproponują Ci możliwość podjęcia konkretnych kroków prawnych przejmując na siebie prowadzenie sprawy i kontakt z parabankiem. W ten sposób otrzymasz pieniądze bez konieczności samodzielnego wytaczania procesu przeciwko instytucji pożyczkowej.